Sarah Pritchard (33), mam ac Ethel fach (11).

Nid oedd y fynwent newydd ar Ffordd Rhiwabon wedi’i chwblhau hyd yn oed pan fu fy Ethel fach farw. Un ar ddeg oed yn unig. Y greadures fach. A pham wnaethon nhw ei chymryd oddi arnom ni? Fi yw ei mam, Sarah Pritchard ac mae’n debyg na fyddaf byth yn gwybod. Ond bydd hi yn y Nefoedd nawr ac rwy’n dod yma’n aml i ymweld â’r lle y cafodd ei chladdu. Roedd yn unig ar y dechrau, ond yna cafodd y fynwent ei hagor yn swyddogol. Gorffennaf 1876, tri mis ar ôl i ni golli Ethel Irene. A phan agorodd, daeth Esgob Llanelwy i fendithio’r tir ac roedd yna dorf enfawr yn bresennol ar gyfer y seremoni. Roedd y Maer a’r Faeres yn bresennol ac roeddwn i a fy ngŵr yno hefyd. Yna, roedd yna orymdaith hir ac roeddem i gyd yn canu’r emynau. Mae’r fynwent yn hardd iawn, wedi’i chynllunio fel parc – y cyntaf i ni ei gweld erioed yma yn Wrecsam. Wedi’i chynllunio gan ŵr o’r enw Yeaman Strachan. Mae’n enwog, ydy wir. A min nos, yn nhafarn yr Old Swan ar Stryt yr Abad roedd yna wledd fawr – ar gyfer y gweithwyr i gyd mewn gwirionedd, er ein bod ni yno hefyd. Roedd yna wledd o fwyd a chôr. Ac rŵan, rwy’n meddwl y bydd holl bobl bwysig Wrecsam wedi eu claddu yno, yn ogystal â holl bobl eraill y dref. Bydd Ethel Irene mewn cwmni da, dw i’n meddwl.

Ydych chi’n meddwl fod stori Ethel fach yn drist? Pa fath o salwch difrifol oedd plant yn ei ddal yn y dyddiau hynny nad ydym yn clywed amdanyn nhw heddiw o bosibl? Allwch chi ysgrifennu am sut oedd angladdau Fictoraidd? Neu dynnu llun? Ers 1876, pa bobl adnabyddus sydd wedi eu claddu yn y fynwent newydd?